Ślinienie się u dzieci

ŚLINIENIE SIĘ
SALIWACJA

Czas napisać coś od siebie, a nie tylko dzielić się poznanymi artykułami.

Zacznę od śliskiego, lepkiego i nieprzyjemnego tematu jakim jest ślinienie się u dziecka.

O ile nadmierne ślinienie się na pewnym etapie rozwoju jest całkowicie normalnie i mówiąc potocznie, rodzice muszą przez to przejść to jeśli mamy do czynienia z nadmiernym ślinieniem z innej przyczyny niż rozwojowa, to musimy temu zaradzić i przeciwdziałać konsekwencjom.

Ślinienie pojawia się u dziecka około 3 miesiąca życia.

Dzieje się tak ponieważ:

• zaczynają dojrzewać ślinianki przyuszne,
• dziecko rozwija zdolność do żucia
• dziecko rozwija kontrolę mięśni
• postępuje rozwój motoryczny dziecka.

Ok. 3 m-ca dziecko celowo wkłada ręce do buzi ponieważ usta w tym okresie są najbardziej rozwiniętym obszarem sensorycznym. Dziecko poznaje cechy przedmiotu z nerwów czuciowych  języka i ust. W efekcie, Maluch wkłada rączki i zabawki do buzi- gryzie je, czym stymuluje produkcję śliny.

U małego dziecka ok. 3 miesiąca życia ślinienie jest normatywnym etapem rozwoju. Nie zmienia to faktu, że 3-misięczne dziecko nie potrafi przełykać nadmiernej ilości śliny. Przełykanie nadmiernej ilości śliny może wpłynąć na oddawanie luźniejszych stolców. Nadmierna ślina zbiera się na tylnej ścianie gardła. Małe dziecko nie potrafi jeszcze odchrząknąć, więc może pojawić się chrypka, pokasływanie a nawet odruch wymiotny. W takich wypadkach kładźmy dziecko na brzuchu lub na boku. Spływająca po brodzie i szyi ślina powoduje podrażnienia, trzeba bardziej zadbać o pielęgnację skóry buzi i dekoltu.

Zanim obsmaruje obślizgłąś linę wymienię kilka dobrych (!!!) stron ślinienia się   

• objaw normalnego rozwoju dziecka;
• ślina zmywa bakterie i resztki pożywienia;
• nawilża jedzenie;
• wspomaga trawienie, ślina poprzez swoje właściwości rozpoczyna proc w jamie ustnej
• ślina neutralizuje kwas żołądkowy i chroni błonę przełyku przed podrażnieniami, co jest szczególnie ważne u dzieci z refluksem żołądkowo-przełykowym.
• ślina zawiera substancje, które pomagają dojrzeć błonie śluzowej jelit.

Nadmierne ślinienie to takie, kiedy rodzice kilka razy dziennie są zmuszeni zmieniać garderobę dziecka, śliniaki, chustki - ze względu na wypływ śliny. Dziecko chodzi z otwartą buzią, dolna szczęka opad. Ślinienie się powinno ustąpić po pojawieniu się ostatniego mlecznego ząbka czyli do ok 26 miesiąca życia. Podczas ząbkowania dziecko gryzie rączki, przedmioty czym  łagodzi swędzenie, ale tym samym zwiększa produkcję śliny. Nadmierna saliwacja może być normą u danego dziecka. Jednak może być wynikiem:

• obniżonego napięcia mięśniowego,
• jedzenia określonych produktów,
• alergii pokarmowej, 
• zaburzeń sensorycznych, maluch tedy jest mniej wrażliwy na bodźce, które sygnalizują czuciową potrzebę połykania. 
• słabej kontroli szczęki, jako wynik słabej kontroli głowy,
• odpowiedzi organizmu na przyjmowane leki,
• odpowiedzi na nowe umiejętności ruchowe, które wymagają równowagi lub precyzji, , czyli może być tak, że ślinienie pojawia się ok. 6 m-ca podczas gaworzenia lub podczas wykorzystywania rąk do zabawy, około 10 m-ca, gdy dziecko czworakuje; koło 12 m-ca przy nauce  chodzenia, Ok. 18 m-ca podczas coraz precyzyjniejszej zabawy ruchowej, należy jednak się przyjrzeć czy dziecko nie ma innych niepokojących objawów np. dot postawy, koordynacji.

Chcąc pomóc dziecku z nadmierną saliwacją musimy poprawić jego kontrolę jamy ustnej (np warg, policzków, szczęki), aby efektywniej połykało ślinę poprzez:

• odpowiednią higienę:

1. u niemowlaków tapping-punktowo wycieramy buzię po posiłku, nie przecieramy buzi wzdłuż ust. Po posiłku przeprowadzamy higienę jamy ustnej - wilgotnym gazikiem wykonujemy wymiatające ruchy po wałach dziąsłowych.
2. Roczniakowi podarujmy pierwsza szczoteczkę do mycia zębów. Myjmy zęby po posiłku.
3. Dwulatkowi i starszemu dziecku podarujmy pierwszą elektryczną szczoteczkę. Szczotkujmy zęby, policzki, język 2xdziennie. To zwiększy czucie ust, dziecko będzie bardziej świadome ślinienia.

• stymulację termiczną:

Zimno obkurcza naczynia krwionośne. Podawajmy dziecku mrożone gryzaki. Pocierajmy wały dziąsłowe kostką lodu/sokiem zawiniętymi w gazę. Podawajmy do gryzienia mrożone warzywa, owoce zawinięte w gazę. Mroźmy szorstką myjkę.

• wzmacniając mięśnie:

niemowlaków/roczniaków uczymy:

• wysyłać buźkę,
• dmuchać np. w gwizdek, wiatraczek, 
• podnosić  z nami zabawki , dorosły udaje jakie są ciężkie (dziecko naśladując taką zabawę stara się zamykać buzię, trzymać rączkami przedmiot- tym samym pionizuje język i przenosi jego masę do tyłu). Pchanie mebli będzie miało podobny efekt.
• ściągać pokarm z łyżeczki,
• jeść produkty o różnej konsystencji,
• picia ze słomki – wzmacnia mm. warg, języka,
• przygotowanie pierwszych obrazków z wyrazami: bam, baba, ba-bańki, mama, pa pa itp. Głoski wargowe wymagają zamknięcia ust. Praca z wykorzystaniem tych głosek wzmacnia mięśnie odpowiadające za zamknięcie ust.

starszych dzieci uczymy:

• świadomości oralnej, co pomoże dziecku lepiej ocenić, kiedy jego twarz lub usta   są mokre. Nauczanie dziecka pojęć takich, jak "mokre" i "suche".
• oporować ze szpatułką, łyżeczką, lizakiem: „Wypchnij patyczek, łyżeczkę, lizak” (przód –tył, bok-bok), „Trzymaj ustami lizaczek. O tak. Nie daj sobie wyciągnąć. Trzymaj mocno”.
• rozszerzamy zabawy niemowlaków : prześlij 5 buziaków do mamy, pchaj pchaj stół, wybierz kolor słomki itp.

konsultując się ze specjalistami. Zapytaj logopedę, fizjoteraputę o wskazówki. Jako specjaliści  nauczą Cię, jakie techniki - proprioceptywne -  stymulujące połykanie stosować w domu. Przekażą potrzebne wskazówki, materiały. Mogą ponadto zaproponować kinesiotapping – specjalne plastry wspomagające m.in. połykanie. 

aplikacja na mięsień okrężny ust

aplikacja na opadającą szczękę oraz stymulująca odruch połykania

Przed pierwszą wizytą do logopedy, zwróć uwagę na to czy :

• dziecko ma otwartą buzię podczas snu,
• dziecko ma otwartą buzię podczas zabawy,
• dziecko ma otwartą buzię podczas leżenia na plecach,
• ilość zmienianych śliniaków, chust, apaszek jest dla Ciebie niekomfortowa,

(zwróć uwagę na to, ile razy w ciągu dnia jesteś zmuszona/-ny zmienić garderobę swojego dziecka ze względu na ślinienie),

• czy zmiany skórne w okolicach podbródka, policzków wystąpiły wraz z narastającym ślinieniem.

Te informacje pozwolą terapeucie lepiej poznać Twoje dziecko. Udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania, na pierwszej wizycie będzie bardzo pomocne dla logopedy. Pamięć bywa ulotna.

Pierwsza wizyta do logopedy.

Korzystasz z internetowej rejestracji, zapisujesz się telefonicznie, rejestrujesz dziecko osobiście do publicznego ośrodka rehabilitacyjnego?  Bez względu jaką formę rejestracji wybierzesz pamiętaj, aby pierwsza wizyta trwała godzinę. Zapisz dziecko na godzinę lub poproś rejestratorkę o godzinne spotkanie z logopedą. Prywatne wizyty z marszu trwają 1-1,5-2. Godzina to optymalny czas, aby poznać Twoje oczekiwania, Twoje dziecko, udzielić wskazówek, opisać zalecenia.

Na pierwszą wizytę do logopedy zabierz ze sobą:

• w przypadku niemowląt:  asortyment do jedzenia - łyżeczkę, przykładowe produkty spożywane przez dziecko (danie ze słoiczka, gotowany ziemniaczek, chrupek kukurydziany, kawałek jabłuszka) butelkę.
• w przypadku roczniaków i starszych: asortyment do jedzenia , ulubioną zabawkę.

Poprawa kontroli głowy i tułowia, normalizacja napięcia mięśniowego, wzmocnienie mięśni  ust i języka pozwolą osiągnąć lepszą kontrolę ślinienia, połykania.  Tym samym jest szansa na to, żeby pomóc dziecku i szybciej pożegnać się ze śliniakiem.